Πιερρακάκης από τη Bundesbank: «Η Ευρώπη γνωρίζει τι πρέπει να κάνει»

Από τη Φρανκφούρτη και το 4ο Συνέδριο Χρηματοπιστωτικών Αγορών της Deutsche Bundesbank, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη η Ευρώπη να περάσει από τη συζήτηση στην πράξη.

Σε δημόσια συζήτηση με τον πρόεδρο της Bundesbank, Γιοαχίμ Νάγκελ, με θέμα «Ευκαιρίες για την Ευρώπη σε μια νέα παγκόσμια τάξη», ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι οι βασικές προκλήσεις έχουν σε μεγάλο βαθμό εντοπιστεί και πως το κρίσιμο ζητούμενο πλέον είναι η εφαρμογή των πολιτικών και των μεταρρυθμίσεων. Η συζήτηση εντάχθηκε στο πρόγραμμα του συνεδρίου της Bundesbank, το οποίο πραγματοποιείται στις 29 Σεπτεμβρίου στη Φρανκφούρτη.

«Η πρόκληση είναι η υλοποίηση, όχι η διάγνωση», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη γνωρίζει σε γενικές γραμμές τι πρέπει να κάνει, αλλά χρειάζεται να προχωρήσει ταχύτερα στις αλλαγές που συζητά εδώ και χρόνια.

«Μέρισμα του προφανούς» για την Ευρώπη

Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στις εκθέσεις του Ενρίκο Λέτα και του Μάριο Ντράγκι, υποστηρίζοντας ότι σε γενικές γραμμές είναι γνωστές οι αλλαγές που απαιτούνται.

«Η πρόκληση για τη σημερινή γενιά των υπευθύνων χάραξης πολιτικής είναι να υλοποιήσει τη σειρά μεταρρυθμίσεων και πολιτικών που συζητάμε στην Ευρώπη εδώ και πάρα πολύ καιρό», σημείωσε.

Με αφορμή την εμπειρία της Ελλάδας κατά τη δεκαετία της κρίσης, εξήγησε ότι πολλές από τις μεταρρυθμίσεις που τελικά χρειάστηκαν ήταν γνωστές εδώ και χρόνια. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην αγορά εργασίας, το συνταξιοδοτικό, τα δημόσια οικονομικά, τη φοροδιαφυγή, την εκπαίδευση και την υγεία.

Όπως είπε, όταν κάτι είναι προφανές και είναι γνωστό ότι πρέπει να γίνει, αλλά παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε εκκρεμότητα, μπορεί να προκύψει αυτό που χαρακτήρισε «μέρισμα του προφανούς».

Για την Ευρώπη, στα αντίστοιχα «αυτονόητα» ενέταξε την Ένωση Κεφαλαιαγορών, την Τραπεζική Ένωση και την Ενεργειακή Ένωση, την ενίσχυση της παραγωγικότητας, αλλά και τη διαμόρφωση μιας συγκεκριμένης ευρωπαϊκής πολιτικής για την τεχνολογία.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το γεωπολιτικό περιβάλλον έχει αλλάξει, με την Ευρώπη να βρίσκεται αντιμέτωπη με πολέμους, ενεργειακή κρίση και προκλήσεις στις αγορές ομολόγων.

«Όλα αυτά απαιτούν συγκεκριμένες απαντήσεις σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να φέρουμε αποτελέσματα και στο μέτωπο των μεταρρυθμίσεων. Επομένως, αυτή τη στιγμή, η απάντηση είναι μία: υλοποίηση», ανέφερε.

«Η αλλαγή συντελείται, αλλά πρέπει να γίνει με ταχύτερο ρυθμό»

Ο πρόεδρος του Eurogroup σημείωσε ότι η Ευρώπη έχει ήδη σημειώσει πρόοδο, χωρίς όμως να έχει καλύψει όλη την απόσταση που απαιτείται.

Αναφέρθηκε στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, στις πρωτοβουλίες της ιρλανδικής Προεδρίας για την ολοκλήρωση και την εποπτεία των αγορών μέσω του MISP (Market Integration and Supervision Package), καθώς και στις συζητήσεις της ομάδας E6.

Παράλληλα, τόνισε ότι η μεταρρυθμιστική ατζέντα δεν περιορίζεται στις κεφαλαιαγορές, αλλά περιλαμβάνει τις τράπεζες, την τραπεζική ενοποίηση, την ενέργεια, την τεχνολογία, την παραγωγικότητα και την άμυνα.

Όπως εξήγησε, οι αποφάσεις σε αυτούς τους τομείς επηρεάζουν άμεσα τους προϋπολογισμούς και τις οικονομικές πολιτικές των κρατών.

«Η απάντηση είναι ναι, η αλλαγή συντελείται. Η πρόκληση δεν είναι απλώς να πούμε “ας το κάνουμε”. Είναι να το κάνουμε με ταχύτερο ρυθμό», σημείωσε.

Απλοποίηση δεν σημαίνει απορρύθμιση

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα της γραφειοκρατίας και στην ανάγκη απλούστευσης των διαδικασιών χωρίς να υπάρξει απορρύθμιση.

Όπως ανέφερε, το 61% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων θεωρεί την πρόσθετη γραφειοκρατία εμπόδιο στις επενδύσεις.

Ο κ. Πιερρακάκης παρουσίασε την ελληνική εμπειρία από τη χαρτογράφηση των συναλλαγών πολιτών και επιχειρήσεων με το κράτος, από τη γέννηση ενός παιδιού έως τον θάνατο ενός προσώπου και από τη σύσταση μιας εταιρείας έως την ολοκλήρωση της λειτουργίας της.

Συγκρίνοντας την Ελλάδα με την Εσθονία, ανέφερε ότι σε αρκετές διαδικασίες που στην Εσθονία ολοκληρώνονται σε ένα βήμα, στην Ελλάδα απαιτούνταν περισσότερες ενέργειες και διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες.

Γι' αυτό, όπως είπε, η Ελλάδα προχώρησε παράλληλα στην απλοποίηση και την ψηφιοποίηση των διαδικασιών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συνέδεσε αυτή τη λογική με το «28ο καθεστώς», το οποίο, όπως εξήγησε, μπορεί να αποτελέσει ένα απλούστερο πλαίσιο κανόνων για την επιτάχυνση διαδικασιών σε ολόκληρη την Ευρώπη.

«Απλοποίηση δεν σημαίνει απορρύθμιση. Σημαίνει απλώς να κάνουμε τους κανόνες ευκολότερους στην εφαρμογή και πιο λειτουργικούς», τόνισε.

«Το ψηφιακό κράτος αφορά την εξυπηρέτηση του πολίτη»

Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα και στον ρόλο της τεχνολογίας, επισημαίνοντας ότι η ψηφιοποίηση δεν αποτελεί αυτοσκοπό.

«Το ψηφιακό κράτος δεν αφορά την ίδια την ψηφιοποίηση. Αφορά την εξυπηρέτηση του πολίτη και τη δημιουργία μιας δημόσιας διοίκησης με επίκεντρο τον πολίτη», σημείωσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν οι κανόνες απλοποιούνται και στη συνέχεια ψηφιοποιούνται, η τεχνολογία λειτουργεί ως εργαλείο που κάνει τη δημόσια διοίκηση πιο αποτελεσματική.

Υποστήριξε, μάλιστα, ότι η ίδια λογική μπορεί να εφαρμοστεί στα δημόσια οικονομικά, την υγεία και την εκπαίδευση.

Το ψηφιακό ευρώ και η ευρωπαϊκή χρηματοπιστωτική κυριαρχία

Ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε την ανθεκτικότητα ως λέξη-κλειδί για την ευρωπαϊκή στρατηγική και συνέδεσε το ζήτημα με την ψηφιακή μετάβαση και τις πληρωμές.

Όπως ανέφερε, η Ευρώπη χρειάζεται μια αντίληψη περί κυριαρχίας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, με το ψηφιακό ευρώ να αποτελεί κεντρικό εγχείρημα προς αυτή την κατεύθυνση.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στον κανονισμό MiCA, σημειώνοντας ότι επιτρέπει την ανάπτυξη ιδιωτικής καινοτομίας και λύσεων πληρωμών γύρω από τη δημόσια υποδομή.

Σύμφωνα με τον υπουργό, η Ευρώπη ακολουθεί μια ενδιάμεση προσέγγιση σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα: οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιλέξει την ανάπτυξη καινοτομίας γύρω από το δολάριο, μεταξύ άλλων μέσω των stablecoins, ενώ η Κίνα έχει προχωρήσει στην πλήρη ψηφιοποίηση του νομίσματός της.

Η ευρωπαϊκή προσέγγιση, όπως την περιέγραψε, συνδυάζει το ψηφιακό ευρώ με τη δυνατότητα ιδιωτικής καινοτομίας.

«Κυριαρχία δεν σημαίνει αυτονομία»

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να επαναπροσδιορίσει την έννοια της κυριαρχίας στην άμυνα, την ενέργεια, την τεχνολογία και τις πληρωμές.

«Κυριαρχία δεν σημαίνει αυτονομία. Η αυτονομία είναι μόνο η μία από τις δύο διαστάσεις της κυριαρχίας. Η άλλη είναι ο έλεγχος», ανέφερε.

Όπως εξήγησε, η Ευρώπη πρέπει να εντοπίσει τους τομείς στους οποίους διαθέτει πραγματικές δυνατότητες και να πραγματοποιεί στρατηγικές επενδύσεις εκεί όπου υπάρχουν ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα κοντά στην τεχνολογική αιχμή.

Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ μιας στρατηγικής που θα αποφεύγει τις ασύμμετρες εξαρτήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να επιχειρήσει να αναπτύξει δυνατότητες σε κάθε τεχνολογικό πεδίο.

«Ισχύς μέσα από την εξωστρέφεια, όχι την περιχαράκωση»

Κλείνοντας, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρθηκε στην ανάγκη η Ευρώπη να κάνει συγκεκριμένες επιλογές, καθώς οι διαθέσιμοι πόροι είναι περιορισμένοι.

Τόνισε ότι στους τομείς όπου δεν υπάρχει ευρωπαϊκό συγκριτικό πλεονέκτημα χρειάζεται έξυπνη ρύθμιση και διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού, ενώ στους κρίσιμους για την ασφάλεια τομείς μπορεί να απαιτείται ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνατοτήτων.

Έφερε ως παραδείγματα επιτυχίας την Airbus και το Galileo, επισημαίνοντας ωστόσο ότι σε πολλές άλλες προσπάθειες δημιουργίας αντίστοιχου ευρωπαϊκού πλεονεκτήματος δεν υπήρξε το ίδιο αποτέλεσμα.

«Πιστεύω στην ισχύ μέσα από την εξωστρέφεια, όχι στην ισχύ μέσα από την περιχαράκωση», ανέφερε.

Για να εξηγήσει τη θέση του, επικαλέστηκε την ιστορία του χρησμού των Δελφών κατά την περσική εισβολή και την ερμηνεία του από τον Θεμιστοκλή, ο οποίος συνέδεσε τα «ξύλινα τείχη» με τα πλοία και τη ναυτική δύναμη της Αθήνας.

«Κερδίζεις όταν είσαι ανοιχτός», είπε, συνδέοντας την ιστορία με την ευρωπαϊκή εμπορική στρατηγική.

Όπως ανέφερε, το εμπόριο αντιστοιχεί περίπου στο 50% του ΑΕΠ της Ευρώπης, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, καθιστά αναγκαία μια στρατηγική που θα παραμένει «ανοιχτή, ευέλικτη, προσαρμοστική και ταχεία».

«Είναι, τελικά, ζήτημα νοοτροπίας. Και πιστεύω ότι μπορούμε να την αποκτήσουμε».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ